تبلیغات
معماری - معماری فولدینگ
 
معماری
معماری برای زندگی
 
 
چهارشنبه 6 مهر 1390 :: نویسنده : مسعود بابایی


معماری فولدینگ یکی از سبک های مطرح در دهه پایانی قرن گذشته بود . فلسفه فولدینگ برای نخستین بار توسط فیلسوف فقید فرانسوی ، ژیل دلوز مطرح شد . وی همچون ژاک دریدا از جمله فلاسفه مکتب پسا ساختارگرایی محسوب می شود . دلوز نیز مانند دریدا اساس اندیشه خود را بر زیر سوال بردن بینش مدرن و مکتب ساختارگرایی قرار داد .
فلسفه دلوز ، یک فلسفه افلاطون ستیز و دکارت ستیز است . به عبارت دیگر می توان بیان نمود که فولدینگ یک طرح ضد دکارتی است . از نظر دلوز ، هستی از زیر بناهای عقل ریاضی استخراج نشده است . وی در کتاب معروف خود ، ضد ادیپ سرمایه داری و اسکیزوفرنی ( 1972) خرد مدرن را مورد پرسش قرار داد . از نظر دلوز ، خرد هر جایی است .
فلسفه فولدینگ منطق ارسطویی را نیز زیر سوال می برد . از نظر این فلسفه ، هیچ ارجحیتی در جهان وجود ندارد . زیر بنا و روبنا وجود ندارد . فولدینگ به دنبال تعدد است و می خواهد سلسله مراتب را از بین ببرد . این فلسفه در پی از بین بردن دو گانگی هاست .

فولد یعنی چین و لایه های هزار تو ، یعنی هر لایه در کنار لایه دیگر ، همه چیز در کنار هم است ، هیچ اندیشه ای بر دیگری ارجحیت ندارد ، تفسیری بالاتر و فراتر از دیگری نیست ، همه چیز افقی است . به عبارت دیگر فولدینگ می خواهد منطق دو ارزشی را دیکانستراکت کند و کثرت و تباین را جایگزین آن کند . فولدینگ هم مانند دیکانستراکشن در پی از بین بردن مبناهای فکری تمدن غرب و بالاخص منطق مطلق و ریاضی گونه مدرن است .
فولدینگ ، عمودگرایی ، طبقه بندی و سلسله مراتب مردود می داند و به جای آن افقی گرایی را مطرح می کند . از نظر فولدینگ همه چیز همسطح یکدیگر است . دلوز در کتاب خود به نام ، فولد ، لایبنیتز و باروک ( 1982 ) جهان را چنین تبیین می کند : " جهان به عنوان کالبدی از فولدها و سطوح بی نهایت که از طریق فضا ، زمان فشرده شده ، در هم پیچ و تاب خورده و پیچیده شده است . " دلوز هستی و اجزاء آن را همواره در حال شدن می بیند .
یکی از موارد کلیدی در مباحث مطرح شده توسط دلوز ، افقی گرایی است . دلوز به همراه یار همفکر خود ، فیلیکس گاتاری ، مقاله ای به نام " ریزوم " در سال 1976 در پاریس منتشر کرد . این موضوع در کتاب هزار سطح صاف ( 1980) به صورت کامل تر توسط این دو مطرح گردید . رزیوم گیاهی است بر خلاف سایر گیاهان ، ساقه آن به صورت افقی و در زیر خاک رشد می کند . برگ های آن خارج از خاک است . با قطع بخشی از ساقه آن ، این گیاه از بین نمی رود ، بلکه از همانجا در زیر خاک گسترش می یابد و جوانه های تازه ایجاد می کند .
این دو متفکر با مطرح نمودن بحث ریزوم ، سعی در بنیان فکنی اندیشه غرب کردند و اصول اولیه آن را زیر سوال بردند . از نظر آنها ، عقلانیت غرب به صورت سلسله مراتب عمودوار ، درخت گونه و مرکز مدار است .
بحث فولدینگ در معماری از اوایل دهه 1990 مطرح شد و به تدریج اکثر معماران نامدار سبک دیکانستراکشن مانند پیتر آیزنمن ، فرانک گهری ، زاها حدید و حتی معماران مدرنیست فیلیپ جانسون به این سمت گرایش پیدا کردند . از دیگر معماران و نظریه پردازان سبک فولدینگ می توان از بهرام شیردل ، جفری کیپینز ، گرگ لین و چارلز جنکز نام برد . همانند دیکانستراکشن ، خواستگاه فلسفه فولدینگ در فرانسه و معماری فولدینگ در آمریکا بوده است.
 


فلسفه‌ی فولدینگ
- : هیچ ارجحیتی در جهان وجود ندارد. (در تقابل‌ها)
- : معانی متون متكثراند (از دیدگاه مفسران مختلف)
.- : سلسله مراتب وجود ندارد
ویژگی‌های معماری فولدینگ
- : لایه‌ لایه بودن (چند لایگی) با حفظ ماهیت هر لایه و قرارگیری لایه‌ها در كنار هم
- : افق گرایی و همترازی لایه‌ها
week form)- : فرم‌های قابل انعطاف و قابل تطبیق با شرایط محیطی ومعماری ارگانیك)
- : در این نوع معماری تباین‌هایی مانند تقارن، عدم تقارن و... به چشم می‌خورند اما این تضادها به نسبت دیكانستراكشن منعطف‌ترند و در هم می‌آمیزند، به عبارت دیگر مثل دیكانستراكشن تضادها كاملاً مجزا نیستند و با عناصر واسطه به هم مربوطند.

شباهت های فولدینگ و دیكانستراكشن
1- در بسیاری از جهات (تقریباً در همه‌ی موارد) دیكانستراكشن و فولدینگ در فلسفه مشابه هستند، و در واقع فلسفه‌ی فولدینگ كاملاً نشئت یافته از فلسفه‌ی دیكانستراكشن است. كثرت معانی و عدم ارجحیت در تقابل‌ها در هر دو فلسفه وجود دارد، اما در فلسفه‌ی فولدینگ تضادها با انعطاف بیشتری در كنار هم قرار می‌گیرند .
2-1- هم در معماری فولدینگ و هم معماری دیكانستراكشن، هدف اصلی پاسخ‌گویی به قرائت‌ها و تفسیرهای مختلف از طرح است .
3-1- در معماری فولدینگ لایه‌ها ضمن قرارگیری در كنار هم ماهیت خود را حفظ می‌كنند (درهم فرو نمی‌روند) همان طور كه در معماری دیكانستراكشن احجام، اشكال، سطوح و... ماهیت خود را حفظ می كنند .
4-1- هر دو سبك معماری فولدینگ و دیكانستراكشن با الگوبرداری از علم روز، فرم‌هایی را به وجود می آورند .

تفاوت های فولدینگ و دیكانستراكشن
1-2- در معماری دیكانستراكشن تضادها و تباین‌ها در معماری به صورت مجزا شكل می‌یابند، اما در معماری فولدینگ هر چند این تضادها شكل می‌یابند اما این تضادها به صورت انعطاف‌پذیری در هم می‌آمیزند. به عنوان مثال با استفاده از یك عنصر واسطه این تباین‌ها در هم می‌آمیزند. (دقت داریم، چه در معماری فولدینگ و چه در معماری دیكانستراكشن این كه می‌گوییم تضاد به مفهوم ارجحیت یك عنصر در مقابل عنصر متضاداش نیست بلكه به معنای كاربرد همزمان هر دو عنصر متضاد در طرح است.)
2-2- در معماری فولدینگ به نسبت معماری دیكانستراكشن توجه بیشتری به افق گرایی و هم ترازی است.
3-2- در معماری فولدینگ به محیط اطراف سایت همزمان هم توجه می‌شود و هم در بعضی قسمت‌های همان سایت توجه نمی‌شود، به عبارت دیگر بعضی قسمت‌های یك طرح، طراحی ارگانیك دارد و بعضی قسمت‌های همان طرح، طراحی ارگانیك ندارد.
اما این توجه به طراحی ارگانیك در معماری فولدینگ از معماری دیكانستراكشن بیشتر است .
همان‌طور كه در قسمت قبل گفته شد، هم معماری دیكانستراكشن و هم معماری فولدینگ و حتی معماری پرش كیهانی نیز شباهت‌های زیادی به هم دارند و در امتداد تجربه‌های هم هستند كه این خود ناشی از محوریت مشترك آن‌هاست كه این محوریت مشترك همان «علم روز» است.

افقی گرایی
یکی از موارد کلیدی در مباحث مطرح شده توسط دلوز ، افقی گرایی است . دلوز به همراه یار همفکر خود ، فیلیکس گاتاری ، مقا له ای به نام " ریزوم " در سال 1976 در پاریس منتشر کرد . رزیوم گیاهی است بر خلاف سایر گیاهان ، ساقه آن به صورت افقی و در زیر خاک رشد می کند . برگ های آن خارج از خاک است . با قطع بخشی از ساقه آن ، این گیاه از بین نمی رود ، بلکه از همانجا در زیر خاک گسترش می یابد و جوانه های تازه ایجاد می کند
بحث فولدینگ در معماری از اوایل دهه 1990 مطرح شد و به تدریج اکثر معماران نامدار سبک دیکانستراکشن مانند پیتر آیزنمن ، فرانک گهری ، زاها حدید و حتی معماران مدرنیست فیلیپ جانسون به این سمت گرایش پیدا کردند . از دیگر معماران و نظریه پردازان سبک فولدینگ می توان از بهرام شیردل ، جفری کیپینز ، گرگ لین و چارلز جنکز نام برد . همانند دیکانستراکشن ، خواستگاه فلسفه فولدینگ در فرانسه و معماری فولدینگ در آمریکا بوده است
این معماران در کارهای جدید خود پیچیدگی را با وحدت یا تقابل نشان نمی دهند بلکه به صورت نرم و انعطاف پذیر ، پیچیدگی ها و گوناگونی های مختلف را در هم می آمیزند . هویت و خصوصیت هر یک از این عوامل در نهایت حفظ می شود مانند لایه های درونی زمین که تحت فشارهای خارجی تغییر شکل می دهند ، در عین این که خصوصیات خود را حفظ می کنند .
تعریف معماری فولدینگ از دیدگاه گرگ لین
فولدینگ یعنی تلفیق نمودن عوامل نامربوط در یک مخلوط به هم پیوسته
معماری فولدینگ معماری نئو باروک
معماری فولدینگ معماری نئو باروک نیز نامیده می شود . در معماری باروک ، سبک های یونانی ، رومی ، شرقی ، رومانسک ، گوتیک و کلاسیک روی یکدیگر تا می شوند و کالبد بنا و سطوح مواج دیوارها نسبت به شرایط انعطاف پذیرند . همانگونه که در معماری فولدینگ انعطاف پذیری احجام و سطوح مختلف توسط تکنولوژی جدید ، که همان رایانه است ، انجام می شود . تکنولوژی رایانه قادر است بین دو شکل ، شکل های میا نی را برای انتقال نرم یکی به دیگری انجام دهد .
 


گرگ لین در تعریف معماری فولدینگ می گوید : " فولدینگ یعنی تلفیق نمودن عوامل نامربوط در یک مخلوط به هم پیوسته . " در این رابطه می توان لایه های رسوبی در کوه ها را مثال زد که در اثر فشارهای درونی زمین روی یکدیگر خم شده و پیچ و تاب خورده اند . در عین این که هر لایه خصوصیات درونی خود را حفظ کرده است ، ولی با لایه مجاور خود درگیر شده و لایه ها به صورت انعطاف پذیری در کنار یکدیگر انحناء پیدا کرده اند .

پیتر آیزنمن به عنوان بانی طرح فلسفه فولدینگ در حوزه معماری واژه” Weak Form " یا " فرم ضعیف " را مطرح کرده است . فرمی که قابل انعطاف است و خود را با شرایط محیطی وفق دهد .
آیزنمن در طرح خود برای مرکز گردهمایی کلمبوس ( 92-1990) موضوع اشاره شده ، در فوق را به صورت کالبد معماری نشان داده است . به طور کلی در اکثر شهرهای بزرگ آمریکا ساختمانی به نام مرکز گردهمایی وجود دارد.

اصول معماری فولدینگ

-فرم تابع عملکرد یا عملکرد تابع فرم نیست .فرم برای تولید خود روندی را دنبال می کند که الزاما با معماری رابطه مستقیم ندارد و فرم حاصل تنشی است که همواره بین منطق و معرفت شهودی وجود دارد .
- هر نوع دوگانگی تفاوت، ماده و فضا ، داخل و خارج ، بالا و پایئن ، نظم و بی نظمی از درجه اعتبار ساقط است ، معماری از تنش دائم بین این قطب ها حاصل می گردد.
- معماری نمی تواند به عناصر سازنده آن تجزیه گردد نما، کف، سقف، دیوار، ستون و پنجره به معماری خرد گرا تعلق دارد .
-اگر امروزه از آزادی فضا سخن به میان می رود ، به منظور آزادی بی قید و شرط نیست در غیر این صورت با هرج و مرج مواجه خواهیم بود در عین حال فضا تنها زائیده ذهن معمار نیست و دارای حیاتی است از آن خویش.خود معمار نیز کاملا آزاد نیست و در قید فضایی است که از وی ناشی شده است . سوژه و شئ از هم جدا نیستند ، و تنش بین این دو سرانجامی ندارد هر لحظه می توان آنرا منجمد کرد تا اثر حادث گردد بدین ترتیب اگر مولف آغازگر اثر است اثر نیز آغازگر مولف است .
-روش طراحی واحدی وجود ندارد هر بنا روش خاص خود را ایجاب میکند بر خلاف گذشته که معماران در پیشنهاد روشها می کوشیدند که قابلیت بهره گیری در مقیاس جهانی را داشته ، امروزه هم معماران در هر بنا به روش ویژه ای متوسل می گردند ابداع روشهای طراحی بخشی از خود خلاقیت در معماری به شمار می رود
معماری ارگانیک نام دیگری است که می توان به معماری فولدینگ لقب داد ، زیرا ساختمانهای ساخته شده به این سبک با توجه به شرایط محیطی شکل میگیرند و گسترش می یابند.
تا کنون هیچ ساختمانی در ایران به سبک فولدینگ ساخته نشده است. راسته های مجاور هم در بازارهای سنتی ما ، نزدیکترین شکل کالبدی با مفهوم فولدینگ است.





نوع مطلب :
برچسب ها : معماری فولدینگ، معماری روز،
لینک های مرتبط :


سه شنبه 28 شهریور 1396 02:44 ق.ظ
You are so interesting! I don't believe I have read a single thing like
that before. So wonderful to discover another person with
a few genuine thoughts on this issue. Really.. thanks for starting this up.
This website is one thing that is required on the web, someone with some originality!
یکشنبه 15 مرداد 1396 01:59 ب.ظ
Superb website you have here but I was curious about if you knew of any discussion boards that cover
the same topics talked about in this article? I'd really love to
be a part of group where I can get feedback from other experienced individuals that share the same
interest. If you have any suggestions, please let
me know. Bless you!
شنبه 23 اردیبهشت 1391 01:47 ق.ظ
SLM,MATNE BESYAR JALEBI BUD VAGHEAN MAMNON KHEYLI BE MAN KOMAK KARD VASE MAGHALAM,BAESE EFTEKHARE KE AFRADI MESLE SHOMA TOYE IN NETE SHOLOGH VA BIBANDOBAR YE HAMCHIN MATNE MOFIDI SABT KARDE.
شنبه 23 اردیبهشت 1391 01:47 ق.ظ
SLM,MATNE BESYAR JALEBI BUD VAGHEAN MAMNON KHEYLI BE MAN KOMAK KARD VASE MAGHALAM,BAESE EFTEKHARE KE AFRADI MESLE SHOMA TOYE IN NETE SHOLOGH VA BIBANDOBAR YE HAMCHIN MATNE MOFIDI SABT KARDE.
مسعود باباییخوشحالم که به دردتون خوده

ممنون از نظری که دادید
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : مسعود بابایی
جستجو

آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :